Thuiskomen zonder routekaart een proces over zoeken, vinden en verbinden na 45 jaar
Een leven in Nederland, een verhaal dat elders begon
Ik werd in de zomer van 1981 geboren in Surabaya, Indonesië. Zes weken later werd ik geadopteerd en groeide ik op in Nederland, samen met mijn (adoptie)ouders en mijn jongere broer.
Zoals veel geadopteerden leefde ik eigenlijk met twee verhalen. Het ene verhaal kende ik door en door. Dat was het leven dat ik had opgebouwd in Nederland: mijn jeugd, mijn familie, school, werk, vriendschappen en later mijn eigen gezin. Het andere verhaal begon aan de andere kant van de wereld. Dat verhaal hoorde net zo goed bij mij, maar bestond vooral uit open vragen, grijze vlekken in gedachten en ontbrekende hoofdstukken.
Lange tijd voelde dat niet als een gemis. Mijn leven speelde zich immers hier af. Natuurlijk wist ik dat ik geboren was in Indonesië, maar dat gegeven stond vooral in documenten en op officiële formulieren. Wanneer mensen vroegen naar mijn afkomst of naar mijn biologische familie, hield ik het gesprek meestal kort. Niet omdat het onderwerp mij niets deed, maar omdat het voor mij vooral een verhaal was zonder gezicht. Toch ontdekte ik gaandeweg dat sommige vragen een eigen leven leiden. Ze verdwijnen niet wanneer je ze negeert. Ze blijven ergens op de achtergrond aanwezig en laten zich af en toe zien in een gedachte, een gesprek of een onverwacht moment van reflectie. Pas veel later realiseerde ik mij dat die vragen misschien al die tijd hadden gewacht totdat ik er klaar voor was.
De eerste stap terug naar het begin
In maart 2025 besloot ik contact op te nemen met Stichting Ibu Indonesia om mijn adoptiedossier te laten analyseren. Op dat moment voelde het als een logische stap, maar ik had geen idee hoeveel er in beweging zou komen. Als ik terugkijk, was dat besluit niet het begin van mijn zoektocht, maar eerder het resultaat van een proces dat al langer gaande was. Ik ontmoette steeds vaker andere geadopteerden uit Indonesië en luisterde naar hun verhalen. Sommigen waren al op zoek geweest naar hun familie, anderen stonden juist aan het begin van die reis of zijn vastgelopen. Hun ervaringen waren allemaal verschillend, maar de onderliggende vragen waren vaak verrassend herkenbaar.
Tijdens bijeenkomsten ontdekte ik hoe prettig het is om met mensen te praten die bepaalde dingen begrijpen zonder dat je ze uitgebreid hoeft uit te leggen. Mensen die weten hoe het voelt om op te groeien met een geschiedenis die deels zichtbaar en deels verborgen is. Die herkenning gaf rust, maar ook vertrouwen. Toen begin 2026 in Indonesië een zoektocht werd gestart, probeerde ik mijn verwachtingen bewust laag te houden. Er waren immers veel mogelijke uitkomsten. Misschien zou er iets worden gevonden, misschien ook niet. Juist daarom kwam het bericht dat mijn oom was gevonden en dat er DNA zou worden afgenomen bijna onwerkelijk binnen. En toen volgde enkele maanden later de bevestiging vanuit de stichting. Mijn familie was gevonden!
In werkelijkheid voelde het alsof een deur openging naar een wereld waarvan ik altijd had geweten dat die bestond, maar waar ik nooit toegang toe had gehad. Opeens ging het niet meer over documenten of namen in een dossier. Opeens ging het over echte mensen. Een moeder, een broer, een zus met eigen gezinnen en een familie die al die jaren had bestaan zonder dat wij elkaar kenden.
Tussen ratio en gevoel
De weken die volgden waren bijzonder. Niet omdat er voortdurend iets gebeurde, maar juist omdat er zoveel tegelijk door mij heen ging. Natuurlijk probeerde ik mij voor te bereiden. Ik dacht na over vragen die ik wilde stellen en vroeg mij af hoe een eerste ontmoeting eruit zou kunnen zien. Ik verdiepte me in culturele gebruiken, sprak met mensen uit mijn omgeving en probeerde enigszins grip te krijgen op wat mij te wachten stond. Maar hoe meer ik erover nadacht, hoe duidelijker het werd dat een ontmoeting als deze zich eigenlijk niet laat voorbereiden. Je kunt scenario’s bedenken en lijstjes maken. Je kunt proberen alles rationeel te benaderen. Toch gaat een hereniging uiteindelijk niet over logica. Het gaat over mensen. Over verhalen. Over emoties. Over bijna vijfenveertig jaar aan ervaringen die onmogelijk in één gesprek passen. Ik merkte dat mijn gebruikelijke neiging om alles te analyseren langzaam plaatsmaakte voor iets anders. Voor het vertrouwen dat niet alles vooraf geregeld of begrepen hoeft te worden. Sommige dingen moet je simpelweg laten gebeuren.
Tegelijkertijd begon ik beter te begrijpen waarom mijn adoptieverhaal mij soms meer raakte dan ik jarenlang had willen erkennen. Ik ontdekte dat bepaalde emoties niet verdwenen waren, maar vooral goed waren opgeborgen. Misschien was dat jarenlang een vorm van zelfbescherming geweest. Een manier om verder te kunnen leven zonder steeds stil te staan bij vragen waarop geen antwoord bestond. Voor het eerst voelde ik niet de behoefte om die emoties weg te redeneren. Ze mochten er gewoon zijn.
De eerste ontmoeting
In mei 2026 kreeg ik bericht dat mijn familie op de hoogte was gebracht van de DNA-uitkomst. Nog voordat ik goed kon beseffen wat dat betekende, kwam er een volgende verrassing. Mijn familie wilde mij niet alleen kennen, ze wilden mij ook ontmoeten. Kort daarna ontving ik de eerste foto’s vanuit de stichting. Ik herinner mij nog goed hoe ik naar die foto’s keek. Voor het eerst zag ik gezichten die tegelijkertijd onbekend en vertrouwd aanvoelden. Ik zag mijn moeder. Mijn broer. Mijn zus. Mensen die ik nog nooit had ontmoet, maar met wie ik op een bijzondere manier verbonden bleek te zijn. Amper een week na dit nieuws vond zondag 24 mei 2026 onze eerste online ontmoeting plaats. Ik zat ruim van tevoren achter mijn scherm. Niet omdat dat nodig was, maar omdat mijn gedachten toch al volledig bij die ontmoeting waren. Toen de familie één voor één in beeld verscheen, veranderde iets wat jarenlang abstract was geweest ineens in werkelijkheid. Daar zaten ze. Pratend, bewegend, emotioneel, levendig aanwezig in een klein scherm aan de andere kant van de wereld. Wat mij het meest is bijgebleven, was het moment waarop ik mijn moeder zag. Op foto’s had ik haar al gezien, maar foto’s zijn stil. Nu keek ik naar een mens van vlees en bloed, iemand die reageerde, glimlachte en emoties liet zien. Op dat moment drong het pas echt tot mij door dat achter mijn eigen adoptieverhaal ook een ander verhaal schuilging.
Ik had jarenlang vooral gekeken vanuit mijn eigen perspectief als geadopteerde. Tijdens deze ontmoeting zag ik ook het perspectief van een moeder die haar kind was kwijtgeraakt en nooit had geweten hoe zijn leven verder was verlopen. Dat besef maakte diepe indruk op mij. De dagen daarna voelde ik mij alsof alles opnieuw geordend moest worden. Mijn hoofd probeerde betekenis te geven aan wat er gebeurd was. Er waren momenten waarop ik stilstond bij alles wat verloren was gegaan, maar minstens zo vaak overheerste het besef hoe bijzonder het was dat deze ontmoeting überhaupt had kunnen plaatsvinden. Want hoe bijzonder is het dat mensen die bijna vijfenveertig jaar gescheiden van elkaar hebben geleefd elkaar toch weer weten te vinden?
Van onbekenden naar familie
Na die eerste ontmoeting begon een nieuwe fase. Waar de zoektocht aanvankelijk draaide om vinden, draaide het nu om leren kennen. Via WhatsApp ontstond er steeds meer contact. Soms waren dat gesprekken over familie of het verleden, maar veel vaker ging het juist over heel gewone dingen. Een foto van een maaltijd. Een filmpje vanuit huis. Een korte groet in de ochtend of een vraag hoe mijn dag was geweest. Juist die eenvoudige contactmomenten maakten voor mij het verschil. Langzaam verdwenen mijn moeder, broer en zus uit de categorie “gevonden familie”. Vooral het contact met mijn zus groeide snel. Haar enthousiasme werkte aanstekelijk. Regelmatig stuurde ze foto’s of filmpjes en vertelde ze over haar leven. Op een dag maakte ze een collage van foto’s van ons drieën, mijn broer, zij en ik als WA status. Voor haar was het vanzelfsprekend. Voor mij voelde het bijzonder. Ik realiseerde mij dat er in Indonesië niet alleen een familie was gevonden, maar ook ruimte was ontstaan voor nieuwe relaties. Niet gebaseerd op wat we hadden gemist, maar op wat we samen nog konden opbouwen.
Op weg naar Indonesië
Op 1 juni boekten we als gezin onze vliegtickets naar Indonesië. Voor onze kinderen zou het een eerste kennismaking worden met de plek waar hun vader geboren was. Voor mij voelde het alsof verschillende onderdelen van mijn leven elkaar langzaam begonnen te ontmoeten.
Tijdens het plannen van de reis keek ik natuurlijk uit naar alle plekken die we zouden bezoeken, maar in gedachten ging het steeds weer terug naar die ene ontmoeting die nog moest komen.
Oog in oog na bijna 45 jaar
Op 1 augustus 2026 was het zover. Na ruim vijfenveertig jaar reed ik samen met mijn gezin naar het huis van mijn moeder in Mojokerto. Het was heel fijn dat Pardi mee ging vanuit de stichting Ibu Indonesia. Hoewel ik het huis inmiddels kende van foto’s en filmpjes, voelde de rit ernaartoe alsof ik op weg was naar iets waar geen voorbereiding volledig voldoende voor kon zijn. Toen we arriveerden, zag ik het huis direct liggen. Alles kwam mij bekend voor, terwijl ik er tegelijkertijd nog nooit was geweest. De beelden die ik de afgelopen maanden had gezien via mijn zus kregen ineens diepte en werkelijkheid. Binnen wachtte mijn moeder.
Het moment waarop we elkaar voor het eerst ontmoetten zal ik waarschijnlijk nooit vergeten. Niet omdat er iets groots of spectaculairs gebeurde, maar juist omdat het zo menselijk was. Twee levens die bijna vijfenveertig jaar los van elkaar hadden bestaan, kwamen voor het eerst samen in dezelfde ruimte. Vanaf dat moment leek de tijd even minder belangrijk. We bekeken foto’s, wisselden cadeaus uit, aten samen en deelden verhalen. Soms werd er veel gesproken, soms zeiden blikken meer dan woorden konden doen. Wat mij vooral bijbleef, was hoe vanzelfsprekend het voelde om bij elkaar te zijn. Alsof de ontmoeting niet het einde van een zoektocht markeerde, maar het begin van een nieuwe relatie.
Het gewone leven dat zoveel vertelde
De mooiste inzichten kwamen uiteindelijk misschien niet voort uit de grote momenten, maar uit het dagelijkse leven dat ik van dichtbij mocht meemaken. Tijdens mijn verblijf logeerde ik een nacht bij mijn moeder en zus in Mojokerto. Hierdoor kreeg ik niet alleen een beeld van wie zij zijn, maar ook van hoe zij leven. Ik zag hoeveel uren er gewerkt worden, hoe sterk de familiebanden zijn en hoe vanzelfsprekend mensen voor elkaar zorgen. Ik zag een samenleving waarin delen vaak belangrijker is dan bezitten. Wanneer ik samen met mijn zwager door de buurt liep, langs de rijstvelden en de kleine straatjes, viel mij op hoeveel leven zich buiten afspeelt. Mensen zitten voor hun huis, kinderen spelen op straat en buren maken tijd voor elkaar. Het tempo ligt anders dan in Nederland, maar ook de manier waarop mensen met elkaar verbonden zijn. Wat mij het meest raakte was de gastvrijheid als levenshouding.
Op zoek naar mijn oorsprong
Later bezocht ik ook Kediri, de streek waar mijn moeder opgroeide en waar nog altijd familie woont. Voor mij voelde dat bezoek als een reis naar de oorsprong van mijn eigen verhaal. Plaatsnamen die jarenlang slechts woorden in mijn adoptiedossier waren geweest, kregen ineens betekenis. De omgeving, de huizen, de wegen en de mensen maakten zichtbaar wat daarvoor alleen in documenten had bestaan. Terwijl ik daar rondliep, realiseerde ik mij hoeveel levensverhalen verborgen kunnen zitten achter een paar regels papier. Wat ooit voelde als een verzameling feiten en gegevens, begon steeds meer een menselijke geschiedenis te worden.
Een nieuw hoofdstuk
Wanneer mensen mij tegenwoordig vragen wat deze zoektocht heeft opgeleverd, denk ik eigenlijk zelden aan antwoorden. En natuurlijk zijn er antwoorden. Ik vond mijn moeder, mijn broer, mijn zus, en familie. Ik kreeg meer inzicht in mijn afkomst en in het verhaal waarmee mijn leven begon. Maar wat mij misschien nog meer heeft geraakt, is de verbinding die daardoor is ontstaan. Met mijn familie, met mijn verleden. En misschien ook wel met delen van mijzelf die jarenlang op (grote) afstand hadden gestaan.
Ik ben niet ineens iemand anders geworden. Ik ben nog steeds dezelfde persoon die in Nederland opgroeide en hier zijn leven heeft opgebouwd. Tegelijkertijd voelt het alsof er een ontbrekend hoofdstuk aan mijn levensverhaal is toegevoegd. Niet een hoofdstuk dat alles verandert, maar wel een hoofdstuk dat helpt om het geheel beter te begrijpen. Wat begon als een zoektocht naar mijn biologische familie, groeide uiteindelijk uit tot een reis naar verbinding. Een reis die mij heeft geleerd dat identiteit niet draait om kiezen tussen twee werelden, maar juist om het omarmen van beide. En misschien is dat wel het mooiste van alles. De zoektocht eindigde niet op het moment dat mijn familie werd gevonden. Het is een nieuwe werkelijkheid, een nieuw hoofdstuk waaraan ik zelf mag meeschrijven.







Hulp van de kerk
Sterke band

Eerder hadden mijn adoptieouders en ik zelf pogingen gewaagd in Indonesië, maar die zoektochten liepen uiteindelijk dood. Deels omdat archieven niet meer bewaard bleken. Maar ook omdat mensen die in 1979 bij mijn adoptie betrokken waren, zeiden dat ze ons niet konden helpen. In sommige gevallen klopte dat, maar er waren ook mensen die waarschijnlijk bewust minder vertelden dan ze eigenlijk wisten.

Ik ben geboren in Indonesië. Toen ik 10 weken oud was, hebben mijn adoptieouders mij opgehaald uit Indonesië. Ik ben opgegroeid in een liefdevolle, maar volledig Nederlandse omgeving waarin er weinig aandacht was voor mijn Indonesische achtergrond. Ik wilde het eigenlijk al langer, maar pas recent voelde ik de sterke behoefte om daadwerkelijk te gaan zoeken naar mijn identiteit. Ik ben daarom afgelopen jaar met mijn gezin naar Indonesië gegaan. Met behulp van een subsidie via de Stichting Ibu Indonesia, ben ik met Pardi, een ervaren gids/tolk, gaan zoeken naar mijn biologische familie. Ik heb hen helaas nog niet kunnen vinden. Toch was deze reis de meest indrukwekkende reis die ik ooit in mijn leven heb gemaakt. Ik heb een deel van mezelf leren kennen, waarvan ik eerst niet eens wist dat het bestond. Ik voelde een diepe verbondenheid met het land, de mensen, de taal, de cultuur en gebruiken die ik bijna niet kan uitleggen. Deze reis heeft niet alleen op mij een diepe indruk achtergelaten, maar ook op mijn dochters (toen 11 en 13 jaar). Zij beseften opeens welke speciale plek Indonesië heeft in hun hart en persoonlijke geschiedenis. Vera, Sonja, Harriët en Hanna zijn ook geadopteerd uit Indonesië, zijn geïnteresseerd in hun geschiedenis en trots op hun afkomst. Helaas heeft geen van hen hun biologische familie gevonden. Behalve Vera, hebben zij allemaal een rootsreis gemaakt. Wat zijn hun ervaringen?
Indische of Indonesische cultuur zijn opgegroeid. Sonja zegt dat opgroeien in Nederland voor haar zowel een worsteling als een uitdaging was. Sonja: ,,Ik heb altijd in Assen gewoond met een grote Molukse gemeenschap. Zij vonden dat ik één van hen was, maar ik sprak niet hun taal en kende niet hun gewoontes. Ik heb me altijd anders gevoeld.” Voor Hanna en Harriët was dit ook zo. Harriët ervaart het als een groot gemis dat zij weinig heeft meegekregen van dat mooie grote Aziatische land met haar gebruiken, eten en mystieken. Harriët: ,,Ik besef dat Nederland en Indonesië twee uitersten van elkaar zijn en dat er een groot verschil is, maar ik probeer nu beide werelden te integreren.” Hanna zegt ook dat ze het zich in haar jongere jaren eigenlijk nog niet besefte, maar nu ze terugkijkt betekent ‘Indonesisch zijn’ eigenlijk heel veel voor haar. ,,Ik ben me ervan bewust dat ik veel heb gemist. We gingen soms naar een Indonesisch restaurant, maar dat was het wel”, zegt Hanna. De Indonesische cultuur leren kennen is eigenlijk essentieel om jezelf te leren kennen. Het is een deel van je identiteit.
Voor geadopteerden is het maken van een reis terug naar het moederland een grote stap. Zij zijn jaren druk bezig om hun plekje in Nederland te zoeken. Soms zijn zij zo druk met hun leven in Nederland, dat er niet genoeg ruimte is om zich te leren verhouden tot hun adoptie en hun geboorteland. Soms zijn zij bang voor de emoties die het zou kunnen oproepen of bang voor wat zij zullen tegenkomen als zij daadwerkelijk op zoek gaan naar hun Indonesische achtergrond. Sonja wilde heel graag naar Indonesië met haar adoptieouders. Zij zijn al wat ouder, waardoor Sonja het graag vorig jaar wilde doen. Haar vader heeft Indonesië nog nooit gezien, want haar moeder heeft Sonja alleen opgehaald uit Indonesië toen zij werd geadopteerd. Sonja: ,,Ik wilde ook graag aan mijn partner en mijn kinderen laten zien waar mijn roots lagen en natuurlijk ook die van mijn kinderen.” Harriët was al meerdere keren in Indonesië geweest, maar meer als toerist. Pas vorig jaar ging zij ook echt naar plekken die voor haar van betekenis waren, zoals de plek waar zij is geboren en het kindertehuis waar zij verbleef. Harriet: ,,Ik was me ervan bewust dat ik niet elk jaar naar Indonesië zou kunnen gaan. Ik voelde dat de tijd begon te dringen, waardoor ik toch besloot om met een gids/tolk te gaan zoeken.” Hanna heeft vanuit Nederland al drie zoektochten gedaan naar haar biologische familie, maar was nog nooit in Indonesië geweest. Rond haar 15e zou zij met haar ouders gaan, maar het kwam er toch niet van en toen werd zij op haar 18e moeder en daarna lukte het ook niet. Steeds kwam er iets tussen. Twee jaar geleden kwam deze wens weer op en zijn zij en haar partner begonnen met sparen om met het hele gezin van zeven op reis te kunnen. Hanna: ,,Mijn adoptieouders besloten om ook met ons mee te gaan. We gingen onder andere de familie uit mijn dossier bezoeken. Uit een eerdere DNA-test bleek dat dit niet mijn biologische familie was, maar ik wilde hen toch graag ontmoeten. Dat was heel mooi.” Niet iedereen wil of kan een rootsreis maken. Voor Vera is het er simpelweg nog niet van gekomen. Haar adoptiemoeder was lang ziek. ,,We wilden juist met mijn adoptieouders Indonesië bezoeken om de cirkel rond te maken”, zegt Vera. Natuurlijk had ze zelf wel op reis kunnen gaan, maar het lukte haar niet om de ruimte hiervoor te creëren. Vera weet niet of ze ooit de behoefte gaat voelen om wel te gaan. Teruggaan naar je geboorteland is natuurlijk voor iedere geadopteerde een persoonlijke keuze.
Mijn naam is Hanna, ik heette voorheen Dewi. Ik ben als het goed is geboren op 20-12-1977 in Jakarta. 13-12-1979 vlogen mijn adoptieouders naar Indonesië om mij op te halen. Ze logeerden in een huis in Jakarta via kennissen uit Nederland. Zoals ik heb vernomen ben ik daar door een medewerker van het kindertehuis ‘gedropt’. Hallo, dit is jullie kind, werd in mijn ouders handen gedrukt en toen gingen ze weer. Een week later werd ik 2 jaar, volgens mijn adoptieouders werd er op mijn verjaardag daar wel aandacht aan besteed ondanks dat ik het allemaal nieuw, eng en spannend voor mij was.
Vooraf hadden we al besproken dat ik toch heel graag ‘de familie’ wilde ontmoeten. Dit hebben ze samen met de vrijwilliger, Pardi, kunnen regelen. En daar gingen we dan… 17 juli 2023 gingen we met ons eigen chauffeur eerst naar het logeerhuis, waar mijn ouders verbleven toen ze mij op kwamen halen… omdat het nog niet duidelijk was of we het huis van dichtbij konden bekijken liepen we over het terrein heen die er naast lag. Daar stonden huisjes van bankmedewerkers uit het buitenland die daar met hun gezin wonen. Ook was er een kleuterschool, Pardi regelde dat wij de school mochten bezoeken! We kwamen in een klasje terecht.. mijn emoties overvielen mij.. het was zó onroerend, mooi, lief maar ik denk ook ergens herkenbaar.. ik kan mij niets herinneren maar ergens in mij klonken de taal, de geluiden etc mij bekend in de oren. We werden warm onthaald door de juffen en de kinderen.. dankbaar voor dit moment🙏🏾
(Ook gepubliceerd in de Leeuwarder Courant van 25 augustus 2025, en op instagram)




















Rond 1972 begon Els Wunnink met het regelen van adopties vanuit India. Ze verbleef in India vanwege het werk van haar echtgenoot. In 1977 verhuisde zij met haar gezin naar Indonesië, toen haar man naar Jakarta werd overgeplaatst.
In 1978 probeerde BIA meer “kanalen” op te zetten in Indonesië. Het doel was deze zelf te ontwikkelen, met hulp van contactpersonen ter plaatse. Voorwaarde was dat zij over voldoende middelen beschikten: niet alleen financiële middelen, maar ook zaken als een kantoorruimte, opvanghuis en vervoer. Deze voorzieningen werden bekostigd uit de adoptiebijdragen van adoptieouders.
Op 14 mei 1979 werd in Jakarta een samenwerkingsovereenkomst getekend met de vereniging Vincentius, die al meer dan honderd jaar weeshuizen beheert. Dankzij deze samenwerking kon Els Wunnink voor Pondok Pelangi, net als een Indonesische stichting, adopties regelen.






Lokale expertise en jarenlange ervaring in het veld
Naast de dossiers was er ook nog een stapel papier die ongeorganiseerd ooit onder in een kast was gelegd.